گمنامانِ همیشه حاضر؛ تبیین نگاه امامین انقلاب به سربازان گمنام

امنیت، از بنیادی‌ترین نیازهای هر جامعه و شرط لازم برای پیشرفت، استقلال و آرامش عمومی است. در منطق انقلاب اسلامی، امنیت نه یک امر تزئینی و نه صرفاً یک مقوله اداری، بلکه ضرورتی حیاتی برای حفظ هویت، استقلال و کرامت ملی است. در این چارچوب، نقش نیروهای اطلاعاتی و امنیتی که در ادبیات انقلاب با عنوان «سربازان گمنام» شناخته می‌شوند، جایگاهی ویژه و تعیین‌کننده دارد؛ جایگاهی که از نگاه امامین انقلاب، بیش از آنکه با قدرت و نمایش همراه باشد، با اخلاص، مسئولیت‌پذیری و مجاهدت خاموش معنا می‌یابد.

امام خمینی(ره) از نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی، نسبت به خطر نفوذ، توطئه و ضربه‌زدن به اصل نظام هشدار دادند. ایشان حفظ انقلاب را «اوجب واجبات» دانستند و بر این باور بودند که هر آنچه این اصل را تهدید کند، باید با هوشیاری و قاطعیت دفع شود. در این نگاه، فعالیت اطلاعاتی نه ابزاری برای سلطه، بلکه وظیفه‌ای شرعی و انقلابی برای صیانت از مردم و نظام اسلامی است. امام خمینی بارها بر لزوم تقوا، پرهیز از ظلم، رعایت حقوق مردم و خلوص نیت در مسئولیت‌های امنیتی تأکید کردند و هشدار دادند که انحراف در این حوزه، می‌تواند به بی‌اعتمادی عمومی و آسیب به انقلاب بینجامد.

امنیت بی‌نام؛ جایگاه سربازان گمنام در اندیشه امام خمینی و رهبر انقلاب

در اندیشه امام راحل، «گمنامی» یک ویژگی تصادفی یا تحمیلی نیست، بلکه انتخابی آگاهانه و برخاسته از روحیه جهادی است. کسی که برای خدا و حفظ مصالح عمومی اقدام می‌کند، نیازی به دیده‌شدن ندارد. از این منظر، سرباز گمنام کسی است که امنیت جامعه را بر نام و اعتبار شخصی ترجیح می‌دهد و در سکوت، مسئولیتی سنگین را بر دوش می‌کشد؛ مسئولیتی که اگرچه کمتر دیده می‌شود، اما آثار آن در ثبات و آرامش کشور آشکار است.

این نگاه در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز با صراحت و عمق بیشتری تداوم یافته است. ایشان بارها نیروهای اطلاعاتی و امنیتی را از ارکان اصلی حفظ اقتدار و استقلال کشور دانسته و تأکید کرده‌اند که بسیاری از موفقیت‌ها و پیشرفت‌ها، مرهون تلاش‌های پنهان و بی‌ادعای این نیروهاست. رهبر انقلاب با ترسیم واقع‌بینانه‌ای از شرایط امروز جهان، تصریح کرده‌اند که جمهوری اسلامی ایران در معرض انواع تهدیدهای پیچیده، ترکیبی و چندلایه قرار دارد؛ تهدیدهایی که صرفاً نظامی نیستند، بلکه حوزه‌های فکری، رسانه‌ای، اقتصادی و اجتماعی را نیز دربر می‌گیرند.

در چنین شرایطی، نقش سربازان گمنام صرفاً مقابله با تهدیدهای کلاسیک امنیتی نیست، بلکه شناسایی، پیش‌بینی و خنثی‌سازی طرح‌هایی است که با هدف تضعیف اعتماد عمومی، ایجاد ناامیدی، اختلاف‌افکنی و نفوذ در اراده ملی طراحی می‌شوند. رهبر انقلاب بر هوشمندی، بصیرت، دقت و پیش‌دستی در این عرصه تأکید کرده و اخلاق‌مداری را خط قرمز فعالیت‌های اطلاعاتی دانسته‌اند. از نگاه ایشان، امنیت پایدار تنها زمانی محقق می‌شود که در کنار کارآمدی، عدالت، قانون‌گرایی و احترام به حقوق مردم نیز رعایت شود.

مجاهدت در سکوت؛ تبیین نگاه امامین انقلاب به سربازان گمنام

تفاوت مهم اندیشه امامین انقلاب با بسیاری از رویکردهای رایج امنیتی در جهان، در پیوند عمیق امنیت با مردم است. در این نگاه، امنیت واقعی از دل همراهی و اعتماد عمومی شکل می‌گیرد، نه از ترس و فشار. سربازان گمنام، برخاسته از متن مردم‌اند و مأموریت اصلی آنان، حفاظت از آرامش، جان، مال و حیثیت همین مردم است. به همین دلیل، گمنامی آنان نه به‌معنای فاصله گرفتن از جامعه، بلکه نشانه‌ای از پیوند عمیق‌تر با آن است.

امروز که جمهوری اسلامی ایران با جنگ روایت‌ها، عملیات روانی و هجمه‌های گسترده رسانه‌ای مواجه است، اهمیت این مجاهدت خاموش بیش از گذشته آشکار می‌شود. بسیاری از تهدیدهایی که هرگز به بحران تبدیل نمی‌شوند، نتیجه تلاش‌هایی است که دیده نمی‌شود و گفته نمی‌شود. این همان نقطه‌ای است که اندیشه امامین انقلاب درباره سربازان گمنام را از شعارزدگی جدا می‌کند و آن را به یک منطق عقلانی و راهبردی تبدیل می‌سازد.

در نهایت، سربازان گمنام نماد مسئولیت‌پذیری بی‌هیاهو در نظام اسلامی‌اند. آنان یادآور این حقیقت‌اند که امنیت، محصول فداکاری‌های پنهان است و آرامش امروز جامعه، مرهون تلاش کسانی است که نامشان در صدر اخبار نیست. تبیین این نگاه، نه صرفاً یک وظیفه رسانه‌ای، بلکه ضرورتی برای حفظ سرمایه اجتماعی و تقویت درک عمومی از یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های اقتدار ملی است.