مشق سلطنت ولیعهد!؟

علم نگران احاطه ولیعهد بر زنان و فقدان آموزش سخت‌گیرانه است. شاه با مقایسه خود و ولیعهد، عشق دوران نوجوانی‌اش را دلیل بر آمادگی ولیعهد برای روابط عاطفی می‌داند؛ رویکردی که قابل تأمل است.

بر اساس خاطرات محرمانه امیر اسدالله علم، درباره ولیعهد که تابستان امسال قرار است از انگلستان بازدید کند، صحبت کردیم. بار دیگر نظر خود را بیان کردم که نباید اجازه دهیم او همیشه در میان زنان باشد. تعداد آنها بسیار زیاد است؛ شهبانو، مادربزرگش خانم دیبا، معلمش مادموازل ژوئل و تعدادی معلم دیگر. گفتم: “او به یک آموزگار سخت‌گیرتر، مثلاً یک فرد نظامی، نیاز دارد.” شاه پاسخ داد که همچنان در حال بررسی موضوع است و در ضمن باید دوستی برای ولیعهد پیدا کنیم. من اشاره کردم که شاید هنوز خیلی جوان باشد که به این مسائل توجهی داشته باشد. شاه با تندی گفت: “اصلاً اینطور نیست. وقتی خودم به سن او بودم، همه چیز را به خوبی می‌فهمیدم. من هم در آن سن عاشق ایران تیمورتاش بودم.”

انضباط یا دلبستگی؟ دو راهی تربیت ولیعهد

«... درباره ولیعهد که قرار است امسال تابستان از انگلستان دیدن کند صحبت کردیم. بار دیگر من عقیده خودم را ابراز کردم که اشتباه است به او اجازه داده شود دائما در احاطه زنان باشد. تعدادشان خیلی زیاد است: شهبانو، مادربزرگش خانم دیبا، معلم سرخانه‌اش مادموازل ژوئل، و یک گله معلمه‌های مدرسه. گفتم: "پسرک به آموزگار سخت‌گیرتری، مثلا یک فرد نظامی‌، نیاز دارد." شاه گفت که او هنوز دارد موضوع را بررسی می‌کند و اینکه در این ضمن ما باید برای ولیعهد یکی دو تا دوست‌دختر پیدا کنیم. من اشاره کردم که شاید هنوز جوان‌تر از آن باشد که علاقه‌ای به این‌جور چیزها داشته باشد. شاه به‌تندی گفت: "ابدا این‌طور نیست. وقتی من هم‌سن او بودم همه چیز را خوب می‌فهمیدم. یک دل نه صد دل عاشق ایران تیمورتاش بودم."» (خاطرات اسدالله علم)