با سیره فاطمی، مادران امروز؛ سازندگان فردای ایران

بازار تبریز آنلاین - موسی‌ کاظم‌زاده :  روز مادر در ایران، سالروز میلاد حضرت فاطمه زهرا(س)، تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه فرصتی است برای بازاندیشی در معنای مادری، زن بودن و مسئولیت‌های نسل امروز در ساختن آینده جامعه. این روز یادآور جایگاهی است که اسلام برای زن قائل است؛ نقشی که هم‌زمان در دامان خانواده و در متن جامعه معنا می‌یابد. بزرگداشت میلاد بانویی که نماد پاکی، معرفت، ایثار و تربیت انسان‌های بزرگ است، یادآوری می‌کند که مادران نه‌تنها پرورش‌دهنده فرزندان، بلکه سازندگان فردای کشورند. به همین دلیل، روز مادر می‌تواند بستری مناسب برای گفتگو درباره سبک زندگی دختران امروز باشد؛ دخترانی که مادران فردا خواهند بود.

از دامان مادر تا فردای جامعه؛ بازتاب سبک زندگی دختران امروز

تحول سبک زندگی نسل جدید واقعیتی انکارناپذیر است. در سال‌های اخیر با گسترش فناوری‌های ارتباطی، شبکه‌های اجتماعی و حضور همه‌جانبه رسانه‌های نو، شیوه زیست نوجوانان و جوانان به‌ویژه دختران ایرانی بیش از هر زمان دیگری دستخوش تغییر شده است. این دگرگونی گاه چنان سریع رخ می‌دهد که خانواده‌ها فرصت همراهی و هدایت مناسب را از دست می‌دهند. در نتیجه، نگرانی‌هایی درباره کمرنگ شدن برخی ارزش‌های فرهنگی و اخلاقی سنتی از سوی خانواده‌ها، کارشناسان و حتی مراجع دینی مطرح شده است. زیرا در نهایت، دختران امروز همان مادرانی هستند که فردای جامعه را با سبک فکر، رفتار، باور و تربیت خود شکل خواهند داد.

پرسش اساسی این است که چرا برخی خانواده‌ها نقش تربیتی خود را در مواجهه با تحولات فرهنگی کم‌رنگ‌تر از گذشته ایفا می‌کنند؟ بی‌توجهی به گفت‌وگوهای خانوادگی، نبود برنامه‌ریزی تربیتی و اعتماد بیش از حد به رسانه‌ها، موجب شده است بخشی از نوجوانان بدون در اختیار داشتن «معیار» مشخص، تحت تأثیر سبک‌های زندگی مدرن قرار گیرند. در نتیجه، گاه موضوعاتی چون عفاف، حیا، حجاب و ارزش‌گذاری اخلاقی که بخش مهمی از هویت فرهنگی ایرانی – اسلامی را تشکیل می‌دهد، با پرسش‌ها یا رفتارهای جدیدی مواجه می‌شود.

روز مادر؛ از سیره فاطمی تا مسئولیت‌های تربیتی امروز

از سوی دیگر، نقش زن در حفظ سلامت اخلاقی جامعه و انتقال ارزش‌ها بسیار تعیین‌کننده است. اگر زن بتواند در نقش مادری، تربیتی و فرهنگی خود الگوی درست ارائه دهد، نسلی سالم، متعهد و برخوردار از هویت دینی و ملی پرورش پیدا خواهد کرد. همان‌گونه که امام خمینی(ره) فرموده‌اند: «قرآن انسان‌ساز است و زن‌ها نیز انسان‌ساز هستند.» این نگاه نشان می‌دهد که جایگاه زن در نگاه اسلامی نه یک نقش حاشیه‌ای، بلکه ستون اصلی ساختن تمدن و جامعه است.

با این حال، بخشی از دختران امروز در معرض سبک‌های زندگی جدیدی قرار گرفته‌اند که گاهی با ارزش‌های فرهنگی جامعه هم‌خوانی ندارد؛ سبک‌هایی مانند گرایش افراطی به مد و مارک، حضور پررنگ در مهمانی‌ها، مصرف‌گرایی، ساعات طولانی فعالیت در شبکه‌های اجتماعی، الگوگیری از فرهنگ‌های بیگانه، شب‌نشینی‌های رسانه‌ای، سرگرمی‌های مجازی و تغییر الگوی تفریح و روابط اجتماعی. این رفتارها شاید بخشی از زندگی مدرن باشند، اما بی‌توجهی به مدیریت آن‌ها می‌تواند فاصله‌ای محسوس میان نسل جدید و ارزش‌های خانوادگی ایجاد کند.

میراث فاطمی و نسل آینده؛ روز مادر در آیینه مسئولیت‌های تربیتی

کارشناسان اجتماعی تأکید می‌کنند که سبک زندگی هر فرد هویت او را می‌سازد. هویتی که از ترکیب باورهای دینی، شرایط اقتصادی، فرهنگ عمومی و تربیت خانوادگی شکل می‌گیرد. در ایران، دین همواره یکی از پایه‌های اصلی سبک زندگی بوده و نقش مهمی در مدیریت رفتارهای فردی و اجتماعی داشته است. بر همین اساس، بازگشت به الگوهای اصیل و در عین حال قابل اجرا، یکی از مهم‌ترین ضرورت‌های تربیتی امروز به شمار می‌رود.

در میان این الگوها، سبک زندگی حضرت فاطمه زهرا(س) نمونه‌ای کامل از تعادل، معنویت، عقلانیت و اخلاق است. آن حضرت در عین جایگاه معنوی والا، الگویی از زن فعال و تأثیرگذار در جامعه و خانواده بودند. ویژگی‌هایی همچون پاکدامنی، عفاف، حجاب، مهربانی، صبر، ساده‌زیستی، مسئولیت‌پذیری، بصیرت، صداقت، ایثار و پایبندی به ارزش‌ها، می‌تواند راهنمایی مطمئن برای دختران امروز باشد. این مؤلفه‌ها نه‌تنها در تربیت نسل سالم اثرگذار است، بلکه موجب ایجاد امنیت روانی، آرامش خانوادگی و انسجام اجتماعی می‌شود.

با سیره فاطمی، مادران امروز؛ سازندگان فردای ایران

در تربیت نسل جدید، توجه به نیازهای زمانه ضروری است. در روایات تأکید شده که والدین باید فرزندان خود را متناسب با اقتضائات عصر تربیت کنند؛ به این معنا که مادران امروز، علاوه بر پایبندی به ارزش‌های معنوی، باید مهارت‌هایی مانند سواد رسانه‌ای، ارتباط مؤثر، آگاهی فرهنگی و قدرت تحلیل را نیز در خود تقویت کنند. زیرا مادر نخستین مربی کودک است و شخصیت او بازتابی از رفتار، اخلاق و حتی آرامش مادر خواهد بود.

در نهایت، روز مادر تنها بزرگداشت مقام زن نیست؛ فرصتی است برای بازخوانی مسئولیت‌های خانواده و جامعه در شکل‌دهی به سبک زندگی دختران امروز. اگر نهادهای فرهنگی، رسانه‌ها، نظام آموزشی و خانواده‌ها در کنار یکدیگر نقش خود را به‌درستی ایفا کنند، می‌توان انتظار داشت نسل جدید دخترانی آگاه، متعادل، باهویت و الهام‌گرفته از سیره حضرت زهرا(س) باشند؛ نسلی که فردای جامعه را با اندیشه‌ای روشن، مسئولیتی عمیق و معنویتی زنده خواهد ساخت.