انسجام ملی؛ ستون نامرئی اقتدار ایران

بازار تبریز آنلاین - موسی‌ کاظم‌زاده :انسجام ملی یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های قدرت ملی است که گاه به دلیل نامرئی بودن، کمتر از سایر عناصر قدرت مورد توجه قرار می‌گیرد. در حالی که تجربه تاریخی ایران نشان می‌دهد هر زمان پیوند میان مردم، نهادها و ارزش‌های مشترک تقویت شده، کشور توانسته از بحران‌ها عبور کند و مسیر پیشرفت را هموار سازد. انسجام ملی نه یک مفهوم احساسی صرف و نه شعاری مقطعی است، بلکه سرمایه‌ای راهبردی است که نقش تعیین‌کننده‌ای در امنیت، توسعه و ثبات ایران ایفا می‌کند.

ایران به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی، پیشینه تاریخی و نقش منطقه‌ای خود همواره در معرض فشارها و تهدیدهای بیرونی بوده است. در چنین شرایطی، آنچه بیش از ابزارهای نظامی و اقتصادی به حفظ کشور کمک کرده، همراهی مردم با کلیت نظام اجتماعی و احساس تعلق به سرنوشت مشترک بوده است. انسجام ملی این امکان را فراهم می‌کند که جامعه در برابر بحران‌ها واکنشی هماهنگ و عقلانی نشان دهد و اختلاف‌ها به شکاف‌های عمیق و فرساینده تبدیل نشوند.

انسجام ملی؛ قدرتی که دیده نمی‌شود اما سرنوشت می‌سازد

یکی از مهم‌ترین آثار انسجام ملی، افزایش اعتماد عمومی است. هنگامی که شهروندان احساس کنند بخشی از یک کل منسجم هستند و صدای آنان شنیده می‌شود، مشارکت اجتماعی افزایش می‌یابد. این مشارکت می‌تواند در قالب حضور در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی نمود پیدا کند و نتیجه آن، افزایش کارآمدی نظام تصمیم‌گیری و کاهش هزینه‌های حکمرانی باشد. در مقابل، تضعیف انسجام ملی به بی‌اعتمادی، انفعال اجتماعی و در نهایت کاهش توان ملی منجر می‌شود.

نگاهی به مقاطع حساس تاریخ معاصر ایران نشان می‌دهد که انسجام ملی چگونه به عامل پیروزی تبدیل شده است. در دوران دفاع مقدس، تفاوت‌های فکری، قومی و طبقاتی در سایه هدفی مشترک یعنی حفظ تمامیت ارضی کشور، رنگ باخت و همین همدلی زمینه مقاومت و ایستادگی را فراهم کرد. این تجربه تاریخی گواه آن است که انسجام ملی می‌تواند حتی کمبودهای مادی را جبران کند و قدرتی فراتر از محاسبات معمول ایجاد نماید.

ایران قوی از دل همبستگی ملی متولد می‌شود، نه از شعارها

در دنیای امروز، جنگ‌ها بیش از آنکه در میدان‌های نظامی رخ دهند، در عرصه افکار عمومی و ذهن ملت‌ها جریان دارند. تلاش برای تضعیف انسجام ملی از طریق برجسته‌سازی اختلاف‌ها، ناامیدسازی جامعه و تخریب سرمایه اجتماعی، یکی از راهبردهای رایج قدرت‌های معارض است. از این رو، حفظ و تقویت انسجام ملی نیازمند هوشیاری دائمی و توجه مستمر به عدالت اجتماعی، شفافیت و گفت‌وگوی سازنده است.

ایران قوی، بدون جامعه‌ای منسجم قابل تصور نیست. پیشرفت اقتصادی، امنیت پایدار و نقش‌آفرینی مؤثر در منطقه، همگی بر بستری از انسجام ملی شکل می‌گیرند. این انسجام زمانی پایدار خواهد بود که همه اقشار جامعه خود را در ساخت آینده کشور سهیم بدانند و احساس کنند منافع جمعی بر منافع مقطعی و فردی ترجیح داده می‌شود.

در نهایت، انسجام ملی نه محصول اجبار است و نه نتیجه حذف تفاوت‌ها. بلکه حاصل پذیرش تنوع، تقویت اعتماد و تأکید بر ارزش‌ها و اهداف مشترک است. هر اندازه این سرمایه نامرئی تقویت شود، ستون‌های اقتدار ایران نیز استوارتر خواهد شد.