از محراب تا ورزشگاه؛ بیست‌وچهار چراغ روشن در دل تبریز

بازار تبریز آنلاین - موسی‌ کاظم‌زاده : بیست‌وچهار چراغ روشن در دل تبریز، فردا دوباره روشن می‌شوند. نوزدهم بهمن، چهارمین همایش تجلیل از زنده‌نامان تبریز برگزار می‌شود؛ آیینی که بیش از یک مراسم ساده فرهنگی است و در واقع بازخوانی حافظه و هویت شهری است. شهری که تاریخش تنها در خیابان‌ها و بناها ثبت نشده، بلکه در انسان‌هایی جریان دارد که اثرشان هنوز در زندگی مردم جاری است. بیست‌وچهار چهره‌ای که فردا تجلیل می‌شوند، نماینده رشته‌ها و حوزه‌های گوناگونند؛ از روحانیت و علم حوزه تا دانشگاه، ادبیات، هنر و رسانه، از دفاع مقدس تا ورزش و قهرمانی، و از فعالیت‌های خیریه و کارآفرینی گرفته تا تلاش برای جامعه‌ای پویا و انسانی.

در حوزه روحانیت و علم حوزه، نام‌هایی چون آیت‌الله شهید سیدمحمدعلی آل‌هاشم، آیت‌الله سید ابوالحسن مولانا و حجت‌الاسلام والمسلمین میرزا طاها طاهری رضایی دیده می‌شوند؛ افرادی که حضورشان تنها محدود به منبر و مسجد نبوده و در شکل‌دهی گفت‌وگوهای اجتماعی و فرهنگی تبریز نقش داشته‌اند. حضور سومین شهید محراب در این جمع، بر اهمیت مراسم و جایگاه تبریز در پیوند میان دین، فرهنگ و جامعه صحه می‌گذارد. این چهره‌ها نشان می‌دهند که روحانیت تنها یک نهاد دینی نیست، بلکه حافظه و جریان اجتماعی شهر نیز هست.

از محراب تا قله ورزش؛ بیست‌وچهار چراغ که تبریز را روشن می‌کنند

دانشگاه و ادبیات نیز سهم خود را دارند. دکتر رسول آزمایش، دکتر معصومه معدن‌کن، استاد صمد رحمانی و استاد محمد عابد تبریزی با سال‌ها آموزش، تحقیق و تربیت نسل نوین هنرمندان و اهل ادبیات، جریان اندیشه و ادبیات معاصر تبریز و ایران را شکل داده‌اند. آنان با کلاس‌های درس، پژوهش‌ها و آثار ماندگار خود نشان داده‌اند که یک شهر زنده، شهری است که اندیشه در آن جریان دارد. اثر آنان تنها محدود به گذشته نیست؛ شاگردانی که امروز خود معلم، نویسنده یا پژوهشگر شده‌اند، ادامه همان مسیر و نمونه‌ای زنده از تأثیرشان هستند.

در بخش هنر و رسانه نیز استاد علیرضا زرین‌دست، سینماگر و مدیر برجسته فیلمبرداری با ده‌ها اثر ماندگار در حافظه سینمایی، و استاد داود نیکنام، خوشنویس برجسته، چهره‌هایی هستند که هنرشان در زنده نگاه داشتن حافظه فرهنگی و زیبایی‌شناسی اجتماعی نقش دارد. تصویری که در ذهن مردم می‌ماند، سطری که نوشته می‌شود و اثر بصری که دیده می‌شود، بدون نیاز به نام بردن هر روزه، حضور آنان را در شهر جاودانه می‌کند. هنر و رسانه، همان‌طور که حافظه تاریخی را ثبت می‌کنند، امید و الهام نیز می‌آفرینند و جریان زندگی فرهنگی تبریز را غنی‌تر می‌کنند.

تبریز، شهری که نام‌هایش را فراموش نمی‌کند

بخش دفاع مقدس و رزمندگان، دروازه ابدیت شهر را نشان می‌دهد. علیرضا نوین، حاج صمد قاسمپور، حاج بهزاد پروین قدس، الحاجیه زهرا حسین‌زاده و حاج غفار رستمی نه تنها شاهدانی بر گذشته‌اند، بلکه روایتگرانی هستند که نسل‌ها را به هم پیوند می‌دهند. آنان با یادآوری تجربه‌ها، خاطره‌ها و داستان‌های شجاعت، فاصله میان نسل‌ها را کوتاه می‌کنند و به جوانان یاد می‌دهند که ارزش‌های انسانی و ملی چگونه شکل گرفته و هنوز جاری است. هر روایت، چراغی است برای ادامه مسیر و حفظ هویت جمعی.

ورزشکاران و قهرمانان نیز در این جمع، نور دیگری می‌افشانند. مهدی بخشی، قهرمان کشتی ناشنوایان جهان، و بانو لیلا زارع‌زاده، قهرمان شطرنج نابینایان جهان، نشان می‌دهند که تبریز به موفقیت و تلاش در حوزه‌های کمتر دیده‌شده نیز اهمیت می‌دهد. در کنار این نام‌ها، ابوالفضل گوزلی با صعود زمستانه به قله ماکالو، نام خود و ایران را در تاریخ کوه‌نوردی جاودانه کرده است. این قهرمانی، نه تنها یک رکورد ورزشی، بلکه نمادی از اراده، شجاعت و پیوند انسان با طبیعت و تاریخ است. ورزشکاران این مراسم، نشان می‌دهند که هر تلاش و هر دستاورد، می‌تواند چراغی روشن برای نسل‌های بعد باشد.

نام‌هایی که هنوز در تبریز زندگی می‌کنند

فعالان حوزه خیریه و کارآفرینی نیز بخش مهمی از حافظه اجتماعی تبریز را شکل داده‌اند. حاج صمد حسن‌زاده، دکتر بهنام غفارزاده اقدم و زنده‌یاد سید مصطفی عالی‌نسب با فعالیت‌های اقتصادی و خیریه، نشان می‌دهند که اثرگذاری تنها در حوزه علمی یا هنری خلاصه نمی‌شود، بلکه خدمت مستقیم به جامعه، تقویت اعتماد اجتماعی و امید به فردا نیز بخشی از تأثیرگذاری یک شهروند است. تلاش‌های آنان، لمس شدنی و ملموس است؛ وقتی مردم در زندگی روزمره خود آن را تجربه می‌کنند، می‌فهمند که یادآوری و تجلیل از انسان‌ها تنها یک نماد نیست، بلکه استمرار یک جریان است.

آنچه این همایش را از دیگر برنامه‌های فرهنگی متمایز می‌کند، تلفیق حوزه‌هایی است که معمولاً جدا از هم دیده می‌شوند؛ دین، علم، ادبیات، هنر، دفاع مقدس، ورزش، کارآفرینی و خیریه در کنار هم قرار گرفته‌اند تا تصویری کامل و جامع از هویت تبریز ارائه شود. این انتخاب نشان می‌دهد که هویت شهری محصول یک جریان واحد نیست، بلکه نتیجه همراهی و تأثیرگذاری گروه‌های مختلفی است که هر یک سهم خود را در شکل‌گیری جامعه ایفا کرده‌اند.در زمانه‌ای که زندگی سریع و حافظه جمعی کوتاه شده است، چنین مراسم‌هایی بیش از یک برنامه رسمی، یک ضرورت فرهنگی و اجتماعی‌اند. آن‌ها باعث می‌شوند شهر بداند چه کسانی آن را ساخته‌اند، چه کسانی در جریان زندگی شهری اثر گذاشته‌اند و چه کسانی می‌توانند مسیر آینده را روشن کنند. یک جوان که نام یکی از این زنده‌نامان را می‌شنود، تنها یک زندگی‌نامه نمی‌آموزد؛ بلکه می‌بیند که اثرگذاری محدود به زمان یا موقعیت خاص نیست و هر کسی می‌تواند چراغی روشن کند.

تبریز و ادای دِینی به فراموش‌نشدنی‌ها

مراسم فردا به پایان خواهد رسید، اما معنا و اثر آن در همان سالن نمی‌ماند. نام‌ها از قاب تصاویر و لوح‌ها بیرون می‌آیند و دوباره به زندگی روزمره شهر بازمی‌گردند؛ در کلاس‌های درس، کتابخانه‌ها، سالن‌های ورزشی، مراکز خیریه، محافل هنری و حتی گفت‌وگوهای ساده مردم. این همان معنای زنده‌نام است؛ کسی که حضورش در کنار ما محدود نیست، بلکه اثرش جاری و همیشگی است.

شهر تنها با ساختمان‌ها تعریف نمی‌شود، بلکه با انسان‌هایی ساخته می‌شود که برای آن اندیشیده‌اند، آفریده‌اند، تلاش کرده‌اند و خدمت کرده‌اند. تبریز با تجلیل از بیست‌وچهار زنده‌نام فردا، نه تنها از گذشته خود تقدیر می‌کند، بلکه آینده را نیز می‌سازد؛ آینده‌ای که چراغ‌هایش همچنان روشن می‌مانند و مسیر زندگی شهر را روشن نگه می‌دارند.